Úr öskunni í eldinn

Um miðja seinustu viku ákvað ég að um þessa helgi skyldi farið í góða göngu. Því setti ég upp tvær gönguáætlanir, önnur var Blikdalshringur í Esju og var heppileg ganga í björtu veðri. Hin áætlunin var hringur fyrir ofan Hveragerði með viðkomu á Hrómundartind, farið um Ölkelduháls og niður Reykjadal. Þessi ganga var hugsuð sem varaplan ef veður yrði þungbúnara. Hvorug þessi áætlun gerði ráð fyrir öskufoki og miklum öskubakka yfir sunnan og suðvestanverðu landinu. Því var í snatri útbúið þrautavaraplan. Það var ekki síðri hugmynd, halda skyldi á Smjörhnjúka og Tröllakirkju í Hítardal. Veðurspá fyrir laugardaginn var vænlegri og því var hann valinn til ferðarinnar.

Með mér í þessa ferð komu félagar mínir úr TKS þau Svala, Steinunn og Sigurður, svo kom Darri auðvitað líka.

Það var ljóst strax um morguninn að það var góð ákvörðun að flýja suðvesturlandið, þunn slykja af ösku lá yfir landinu, sólin var þarna fyrir ofan og náði öðru hvoru að skína í gegn. Frekar einkennilegt skyggni. Á leiðinni vestur vorum við ekki viss um að við slypppum við öskuna þó við færum þarna vestur en það reyndist þó vera raunin og uppi í Hítardal skein sólin sem aldrei fyrr. Líklega var um 20°C þar sem við fórum úr bílnum klukkan rúmlega 10 um morguninn.

Hítardalur og nágrenni hans er ein af þessum leyndu perlum í íslenskri náttúru. Þarna er stórbrotið landslag, blágrýtismyndun ráðandi en inn á milli eru merki um nýrri eldvirkni sem á ótrúlegan átt þrengir sér inn í landslagið. Má segja að þetta svæði sé eins og eldfjallasafn með hinum ýmsu jarðfræðilegu sýnishornum. Að mínu mati er þetta svæði ótrúlega lítið þekkt sem göngusvæði því þarna eru miklir möguleikar til göngu á marga spennandi tinda með stórbrotnu útsýni.

Einn af þessum spennandi tindum eru Smjörhnjúkar. Það er ótrúlega fallegt fjall.

Þetta fjall rís tígullega yfir umhverfið og við fyrstu sýn virðist uppganga á það ekki árennileg. Samkvæmt bók Ara Trausta, Gönguleiðir á 151 tind, er mögulegt að ganga á Smjörhnjúka og eftir þeim yfir á Tröllakirkju. Við ákváðum að láta á þetta reyna. Bíllinn var skilinn eftir rétt hjá Hólminum við Hítarvatn og tók þar við ganga að Smjörhnjúkum, um 3 km ark.

Leiðin upp á Smjörhnjúka reyndist ekki erfið, nokkuð brött en hvergi neitt klifur eða klöngur.

Þegar upp var komið fengu göngumenn útborgað. Útsýni þarna til allra átta er stórfenglegt og varla hægt að lýsa. Þess ber þó að geta að útsýni þennan dag til suðausturs var sveipað öskubakka. Í aðrar áttir var það hins vegar frábært og óhætt að mæla með þessu fjalli sem útsýnisstað.

Á myndinn hér að ofan sést Tröllakirkja lengst til vinstri. Verð ég að segja að minnir hún mig frekar á hnjúk en kirkju og get ég ekki varist þeirri hugsun að nafnarugl hafi orðið þar sem Smjörhnjúkar bera vel nafnið Tröllakirkja og öfugt.

Eins og áður sagði var áætlunin að fylgja lýsingunni sem er í bók Ara Trausta og ganga eftir eggjunum sem sjást á myndinni fyrir ofan. Er skemmst frá því að segja að á einum staðnum virtist okkur með öllu ófært. Vorum við ekki viss um að þó við kæmumst þar yfir, að leiðin alla leið um hrygginn væri fær og enn síður að fært væri til baka. Þar sem skynsemin var vandlega með í för ákváðum við að koma okkur frekar niður gil eitt og lækka okkur um ca 300 m.

Gættum við þess vandlega að fara aldrei niður nema vera þess fullviss að komast upp aftur ef í vegi okkar yrðu klettar sem stöðvuðu för okkar.

Þegar niður var komið, var förinni haldið áfram í átt að Tröllakirkju. Við vorum nú stödd austan megin við Smjörhnjúkana og komin á þá leið sem Ari Trausti lýsir sem leiðinni til baka af Tröllakirkju. Þarna er bæði bratt og grýtt og þarna þurftum við aftur að hækka okkur því eins og áður sagði töpuðum við um 300m í hæð við að hrökklast niður gilið.

Á myndinni hér að ofan er Tröllakirkja framundan og stefnan tekin á skarðið fyrir neðan. Allt gekk þetta vel og takmarkið nálgaðist smám saman. Leyfi ég mér að efast um að ganga um tindaröð Smjörhnjúkanna sé fjölfarin en tignarlegir eru þeir.

Tröllakirkja sjálf er 941m og útsýni af henni svíkur engan, sama í hvaða átt litið er. Hér fyrir neðan er aðeins lítilsháttar sýnishorn þar sem sést yfir Hítarvatn og vestur til Ljósufjalla. Einnig sést Hrútaborg í Kolbeinsstaðafjalli sem og Geirhnjúkur en það eru hvoru tveggja áfangastaðir sem freista okkar.

Í bókinni “Gönguleiðir á 151 tind” er ekkert minnst á að hægt sé að fara á Tröllakirkju að norðvestanverðu. Við gátum ekki betur séð ofanfrá en að sú leið væri vel fær og létum á það reyna. Sú leið er nefnilega mun styttri og þar sem við höfðum tafist verulega á áðurnefndu giljaklöngri, fannst okkur það vera vel þess virði. Við steyptum okkur því niður snjóskafl sem þarna var og svo áfram niður.

Þetta reyndist hin ágætasta leið og stytti verulega gönguna til baka að bílnum. Það voru ánægðir göngumenn sem stöldruðu við undir Smjörhnjúkum á bakaleið.

Vorum við öll sammála um það að þessi dagur hafi í alla staði verið hinn ánægjulegasti. Alls gengum við um 19km og það tók okkur 8klst og 45mín. Meðalhraðinn var því ekki mikill en þess ber að geta að við náðum tveim tindum, Smjörhnjúkum sem eru 907m og Tröllakirkju sem er 941m og á vegi okkar urðu ýmsar hindranir og klöngur. Allan daginn skein sólin á okkur og má því segja að við höfum flúið öskubakkann sem hvíldi yfir suður og suðvesturlandinu og farið í eldinn þar sem sólin vermdi okkur svo sannarlega.

Fleiri myndir úr ferðinni má sjá hér.