Í blíðu á Hornströndum

Ég er nú nýkomin úr 5 daga göngu um Hornstrandir. Göngufélagarnir voru Darri, Ásdís vinkona mín og Ágúst maðurinn hennar. Þetta var mjög góður hópur sem hafði svipaðar hugmyndir um tilhögun göngunnar, lengd dagleiða, kvöldgöngur og hvað það væri sem við vildum skoða á leiðinni. Frábær félagsskapur.

Dagana fyrir gönguna byrjaði ég að finna fyrir hálsbólgu og beinverkjum. Það er nú ekki beinlínis það sem mann dreymir um þar sem mögulega yrði þetta hið mesta slark í kulda og trekki. Frekar en að leggja árar í bát hringdi ég í heimilislækninn og særði út fúkkalyf til að eiga í bakpokanum ef illa færi.

Við keyrðum á Vestfirðina fimmtudaginn 24. júní og gangan hófst föstudaginn 25. júní. Við tókum áætlunarbát frá Ísafirði til Hesteyrar þar sem gangan hófst. Áætlunin þann daginn hljóðaði upp á göngu yfir að Sæbóli í Aðalvík. Veðrið þennan dag brosti við okkur, logn og spegilsléttur sjór og endalaus sól. Það var því óhætt að brosa og gleðjast yfir lífinu og tilverunni.

Gatan yfir að Sæbóli er greiðfær og greinileg. Hér hafa ófá handtök farið í gatnagerð með frumstæðum verkfærum áður en byggð lagðist af um miðja síðustu öld. Á þessari leið sem og víða annars staðar vöktu vörðurnar athygli okkar. Þær eru víða mannhæðar háar og þéttar. Gefur það hugmynd um hversu þétt þokan getur orðið.

Í góðu veðri og greiðfæru göngulandi sóttist okkur ferðin vel, fljótlega fór að halla undan til Aðalvíkur. Leiðin lá um kirkjustaðin Stað í Aðalvík og þar var áð og kirkjan skoðuð. Þarna hefur lengi verið messað einu sinni á sumri en seinustu sumur hafa staðið yfir endurbætur á kirkjunni þannig að messufall hefur orðið. Þetta er snotur lítil kirkja. Sérstaða hennar felst líklega helst í bogalaga bekkjum sem líklega nýta plássið betur en ella.

Þar sem báturinn kom ekki að Hesteyri fyrr en kl rúmlega 15 um daginn var liðið á kvöld þegar við slógum upp tjöldum að Sæbóli. Þar er yndislegur blettur fyrir tjaldstæði en minna yndislegur kamar. Það er ekki gott þegar maður þarf að berjast við að innvolsið standi ekki útúr báðum endum á kamarferðum.

Daginn eftir lá leiðin fyrir Hvarfnúp, við vorum með á áætluninni að fara “Tökin” en áttuðum okkur ekki alveg hvernig sú leið lægi skv lýsingum. Hægt er að fara fjöruna undir Hvarfnúp en á einum stað er vogur, Posavogur, þar sem ófært er nema á fjöru. Á flóði er hægt að fara götu ofan við voginn og lesa sig niður eftir kaðli þegar komið er framhjá voginum. Heitir það að fara “Tökin”. Kíkir var dreginn upp og mikið rýnt í átt að Hvarfnúp. Þar átti að vera belgur sem vísaði leiðina. Belginn komum við ómögulega auga á og illa gekk okkur að skilja leiðalýsingarnr. Við fórum því í gönguferð um byggðina og ætluðum að finna heimamenn sem gætu sagt okkur til vegar.

Sáum við hvar fullorðin hjón komu á bátstuðru og stefndu að landi. Við tókum þau tali og spurðum til vegar um Tökin. Þau kváðu þá leið alveg ófæra, kaðallinn fúinn, gatan snarbrött og stórhættuleg. Eina vitið væri að bíða fjöru sem væri um þrjúleitið. Því til viðbótar væri ófært yfir Miðvíkurósinn nema rétt á fjöru. Þetta voru alveg nýjar fréttir fyrir okkur, ekkert í okkar leiðalýsingum kvað um að sæta þyrfti sjávarföllum til að komast yfir Miðvíkina og bæði lýsingar sem við vorum með sem og fólk sem við höfðum spurt áður en ferðin hófst sagði Tökin vera vel fær spræku göngufólki. Maðurinn sem við hittum gat þó vísað okkur á belginn og gerðum við okkur þá betur grein fyrir hvernig þessi leið lá. Miðið sem þau hjón gáfu á belgin var þó æði kostulegt. Þau bentu í átt að núpnum og sögðu belginn vera þarna beint áfram.

Við vorum alls ekki tilbúin til að bíða með að leggja af stað fram undir miðjan dag. Vissulega var hægt að ganga á Darra sem er fjall ofan við Sæból með minjum frá stríðsárunum. Einnig mun þar vera frábært útsýni suður um alla Vestfirði. Við höfðum hins vegar hugsað okkur að ganga yfir að Látrum sem er stutt dagleið og fara síðan á Straumnesfjall en það er drjúg ganga. Straumnesfjalli vorum við ekki tilbúin til að sleppa. Því ákváðum við að láta slag standa og fara snemma af stað og láta reyna á leiðina um Tökin.

Þegar farið er Tökin er gengið upp grasbrekkuna sem sést á myndinni. Þar er belgur og við hann járnkarl og í honum hangir kaðall sem maður notar til að lesa sig niður bergið.

Leiðin þarna niður er um 30m þannig að þetta er líklega ekki fyrir lofthrædda. Miðbik leiðarinnar er ansi bratt og lítið um fótfestu. Einmitt þar er grænn nælonkaðall með engum festum (hnútum eða öðru slíku). Eftir að hafa farið fyrstur þarna niður ráðlagði Darri okkur Ásdísi að skilja pokann okkar eftir rétt þar ofanvið. Gerðum við það og var ég eftirá því mikið feginn. Kaðallinn rann í höndunum á okkur og  hefði verið lítið gaman að vera þar á ferð með þungan bakpoka. Darri og Ágúst fóru svo upp aftur og sóttu pokana okkar. Já þarna var ég bara kelling en skynsemin verður að vera með.

Nú tók við pjakk í stórgrýtinu fyrir neðan Hvarfnúp. Það var lengra og seinfarnara en ég bjóst við. Allt tekur endi um síðir og við tók sendin fjara í Miðvíkinni. Okkur fannst allir vegir vera okkur færir, fegurðin og veðrið brosti við okkur.

Nú var það spurningin hversu ófær Miðvíkurósinn væri svona fyrir fjöruna. Við vorum svo upptekin og spennt að kanna það að við örkuðum sendna fjöruna án þess að fara upp á bakkann og kíkja á Miðvíkina sjálfa. Ef fjaran er gengin sést ekkert inn í víkina. Því verður það að játast að við eigum alveg eftir að skoða Miðvíkina.

Hvað um það, Miðvíkurósinn var vel fær og gengum við þar yfir algerlega vandræðalaust. Sama gilti um Stakkadalsósinn í Látrabás. Líklega vorum við þarna á ferð um kl 12 á hádegi eða þrem klst fyrir háfjöru.

Á Látrum slógum við upp tjöldum og fengum okkur hádegismat. Þar var bletturinn undir tjöldin ágætur en síðri en á Sæbóli. Kamarinn var hins vegar mun kræsilegri og skiptir það miklu máli.

Að loknu snarli og smáhvíld var stefnan tekin á Straumnesfjall. Sú ferð er efni í sér ferðasögu því það sem fyrir augu bar var að okkar mati stórmerkilegt. Það er með ólíkindum að lagt hafi verið í þessar framkvæmdir þarna á þessum tíma. Vegagerðin upp á fjallið ein og sér hefur verið stórvirki og greinilega vel verið vandað til hennar. Flutningur á efnum í húsin og tækjum hefur verið mikið mál því engin er höfnin. Einnig er þarna flugbraut og til hennar hefur einnig verið vandað. Byrjað var á framkvæmdum eftir að byggð lagðist af og stóðu þær yfir í nokkur ár áður en starfssemi hófst. Skv okkar heimildum starfaði ratsjárstöðin þarna einungis í tvö ár. Undu bandarísku hermennirnir dvölinni illa enda hefur þetta verið líkast fangavist. Stærð og magn bygginganna kom okkur öllum á óvart, vissulega höfðum við heyrt um þetta en þetta var einhvern veginn meira.

Af Straumnesfjalli er einnig gott útsýni til allra átta, til Fljótavíkur og einnig sér suður um alla Vestfirði.

Til baka fórum við niður Öldudal sem liggur niður í Rekavík bak Látur og þaðan aftur að Látrum. Inn Rekavíkina liggur vegaslóði sem herinn byrjaði á að gera en upphaflega var áætlunin að hafa veginn þar og líklega upp Öldudalinn. Var  hætt við það sökum bleytu í vegastæðinu og eftir standa ruðningar í hlíðinni.

Við vorum öll sammála um að plássið að Látrum olli okkur nokkrum vonbrigðum. Á svæðum eins og á Hornströndum er mikilvægt að hugað sé að hvernig hús eru byggð. Að okkar mati er mikilvægt að ná upp því andrúmslofti að tíminn standi í stað. Því mega hús ekki vera byggð eftir tískusveiflum heldur verða þau að vera í gömlum stíl. Þetta er gert á Hesteyri og þar er samkomulag um að ekki skuli byggð ný hús nema þessu sé fylgt. Á Látrum ægir öllu saman, nýju og gömlu. Það er einnig þannig á Sæbóli en einhverra hluta vegna truflaði það minna.

Eftir ljúfan nætursvefn við fuglasöng var enn pakkað saman. Nú var stefnan tekin yfir í Fljótavík yfir Tunguheiði sem er vel vörðuð. Þessi leið eins og margar aðrar á þessu svæði var pjakk upp og síðan pjakk niður en eins og ávallt í góðu skyggni fengu göngumenn útborgað ef litið var um hönd.

Á leiðinni að fjallinu hittum við Ásdís tvo unga og hressa menn, Íra og Skota. Þeir voru greinilega miklir göngumenn og ætluðu sér að fara þarna um og elta fjallgarðinn, lítið að fara niður í dalina og víkurnar. Við höfðum einmitt verið að ræða hversu freistandi það væri en til þess þarf einsýnt skyggni sem einmitt var boðið uppá þessa dagana. Við Ásdís vorum svo uppveðraðar af þessari fyrirætlan drengjanna að okkur láðist að fá nánari útskýringu á lokatakmarki þeirra, þeir mundu ekki nafnið en sögðu það vera í þorpi með kirkju þar sem vegurinn endar! Við erum ekki alveg vissar hvaða staður þetta getur verið, mögulega Unaðsdalur, tæplega Norðurfjörður. En þeir töldu sig verða að sleppa Hornvík, tíminn leyfði ekki stopp þar en það hafði verið á áætlun.

Þegar komið var yfir heiðina og horft niður í Fljótavíkina var þokuslæðingur á fjallatoppum. Áætlunin hafði hljómað upp á að tjalda við ströndina og ganga á fjöll um kvöldið. Okkur leist illa á að topparnir hreinsuðu sig svo við afréðum að halda að Glúmsstöðum innst í dalnum og tjalda þar. Ágúst og Ásdís þekkja húsráðendur í Tungu í Fljótavík og þáðum við kaffi og með því þar áður en lengra var haldið.

Eftir að hafa slegið upp tjöldum að Glúmsstöðum, næring innbyrt og lúin bein hvíld og liðkuð, skiptum við liði. Ásdís ákvað að veltast aðeins um á vatnsbakkanum en við hin stefndum til fjalla. Gengum við upp á Háuheiði en um hana liggur leið til Hesteyrar. Víða eru miklar vörður á þessu svæði en hvergi sáum við þær stærri og þéttari en þarna.

Þarna uppi er útsýni fagurt til ýmissa átta, til baka í Fljótavík, í vestur til Aðalvíkur og síðan yfir til Hesteyrar. Loftlína frá Glúmsstöðum til Hesteyrar er aðeins um 8km. Það má því segja að á þessu svæði liggi allar leiðir til Hesteyrar. Skildum við þarna vel hvers vegna Hesteyri hefur þróast upp í að vera miðstöð þessa svæðis áður en byggð lagðist af.

Á bakaleiðinni sáum við tófu uppi á háheiðinni. Þetta var fyrsta tófan sem við sáum og vorum við einmitt búin að ræða það að þær væru færri en við bjuggumst við. Hjá fólki sem við hittum á leiðinni heyrðum við sögusagnir um að byssuglaðir menn hefðu farið um sl. haust og fækkað tófum í friðlandinu. Hvað sem fólki finnst um friðun tófu á þessum slóðum er þetta ófyrirgefanlegt.

Að Glúmsstöðum eru bæjarrústir, þar má glöggt sjá að vatn hefur verið leitt í læk inn í bæinn til að ekki hafi þurft að fara út að vetri til í vondum veðrum eftir vatni. Þetta má víða sjá á þessu svæði.

Daginn eftir var stefnan tekin á Þorleifsskarð sem liggur yfir í Almenninga vestari. Nokkuð bratt er upp frá Fljótsvatninu og efst er mjög grýtt. Ekki er auðséð hvar á að fara í skarðið neðanfrá og þarna reyndist ágætt að hafa kíki með. Líklega er nú víða fært og var oft ekkert betra að fara upp götuna. Grjótið í skriðunni var nokkuð stöðugt og virkaði sem tröppur. Ósköp vorum við því fegin að vera á nútíma gönguskóm en ekki roðskinnsskóm. Á myndinni hér að neðan sést gatan til vinstri en við völdum oftar en ekki að ganga í grjótinu.

Eins og oft áður fengu göngumenn útborgað í skarðinu, útsýni til beggja átta sveik ekki. Nú tóku við Almenningar vestari og síðan Almenningaskarð. Þegar komið er yfir það blasir Hælavík við. Inn úr Hælavík ganga þrjár víkur, Hælavík, Hlöðuvík og Kjaransvík. Milli Hlöðuvíkur og Kjaransvíkur er glæsilegt fjall, Álfsfell sem setur sterkan svip á svæðið.

Okkar takmark þennan daginn var Kjaransvík sem er næst á myndinni hér að ofan. Þangað stefndum við og slógum upp tjöldum. Eftir dágóðar teygjur, kakó og næringu var haldið í vettvangsskoðun. Við stefndum á Hlöðuvík og Skálakamb. Við hrifumst öll að Hlöðuvíkurbænum. Þar hefur vel tekist til með nýbyggingar í stíl við gamla bæinn og við fyrstu sýn greinir maður ekki hvað er nýtt og hvað er gamalt. Þarna er byggt af smekkvísi.

Á smekkvísinni er þó ein undantekning. Á kortum er merkt að þarna sé slysavarnaskýli og hafði ég það í huga þegar ég skipulagði ferðina að á áætluðum náttstöðum var alls staðar slysavarnarskýli nálægt. Einnig í Hlöðuvík. Því brá okkur í brún þegar við opnuðum neyðarskýlið.

Neyðarskýlinu hefur verið breytt í vatnssalerni og er neyðarmaturinn og talstöðin fyrir ofan klósettið. Húsið sjálft hefur verið stúkkað af og hinn endinn nýttur sem geymsla fyrir eigendur. Hvernig í veröldinni  eigendur fengu leyfi fyrir þessum framkvæmdum skil ég ekki og satt að segja er þetta hin megnasta óvirðing við fólk sem kann að lenda í hrakningum á þessu svæði. Líkurnar á því að fólk í slíkri stöðu brjóti einfaldlega rúðu til að komast í skjól eru einnig töluverðar.

Göngunni héldum við áfram og fórum upp á Skálakamb en um hann liggur leið á Hælavíkurbjarg og einnig til Hornvíkur. Við höfðum ekki tíma til að fara lengra og létum okkur nægja að virða fyrir okkur útsýnið. Þar bar hæst fjallið Darri sem að þessu sinni var með gráan hatt. Þeir nafnarnir voru að sjálfsögðu myndaðir saman.

Þegar við höfðum dáðst nægju okkar að fegurð fjallanna var haldið til baka. Í skálinni undir Skálarkambi hittum við rebba, þann annan í ferðinni. Óneitanlega færri en við bjuggumst við.

Úr Hlöðuvík blasir við Hlöðuvíkurskarð. Þykir mér það sérlega fagurt og er það svo sannarlega eitt af göngutakmörkum sem komið er á listann.

Á bakaleiðinni urðum við Ásdís ansi lúnar og við Hlöðuvíkurbæinn köstuðum við okkur niður og hvíldum lúin bein á viðarkubbi.

Hálsbólgan sem ég fann fyrir dagana fyrir ferðina var farin að versna og seinustu tvo dagana hafði ég verið raddlaus og hóstaði grænu. Þegar þarna var komið var örlítið farið að saxa á þrekið. Hvíldin á viðarkubbnum í kvöldsólinni gerði okkur hins vegar gott og risum við endurnýjaðar á fætur. Nú átti reyndar eftir að vaða Hlöðuvíkurána og verð ég að segja að ég var lítið spennt fyrir því. Áin er vatnsmikil og valið stóð á milli þess að vaða hana þar sem hún var djúp, þröng og straumhörð eða breið, grunn og lygn. Við völdum lygnuna en engir vaðskór voru með í för. Ég leyfði mér að þessu sinni að vera slík kveif að ég óð á sokkunum.

Að morgni var enn nýr ferðadagur, að þessu sinni sá seinasti og nú skyldi haldið yfir Kjaransvíkurskarð til Hesteyrar.

Leiðin upp í skarðið er aflíðandi og þægileg ganga. Skarðið sjálft er ekki heldur bratt að norðanverðu og búið er að ryðja götu í urðinni. Áður hefur þetta verið fjölfarin leið milli Hesteyrar og Hlöðuvíkur þaðan sem einnig er farið frá Hornvík. Eins og áður sagði, á þessum slóðum liggja allar leiðir til Hesteyrar.

Úr skarðinu sér maður strax Hesteyrarfjörðinn og inn Ísafjarðardjúpið. Við fundum að við vorum við það að loka hringnum. Nú var aðeins eftir að arka Innri-Hesteyrarbrúnir og niður að Hesteyri.

Seinasti spölurinn var ótrúlega drjúgur. Göngulandið grýtt og einhverra hluta vegna varð ég í fyrsta skiptið sárfætt. Ekki blöðrur, heldur bara ótrúlega aum í iljum. Líklega var slæmskan í hálsinum að segja til sín og var hóstinn farinn að ágerast og farið var að hvína illa í mér. Enn taldi ég þó ekki tímabært að draga upp fúkkalyfin.

Gatan frá Kjaransvíkurskarði að Hesteyri er mun ógleggri en ég bjóst við, hún er vel vörðuð en þar sem hún liggur um grýtt landslag hverfur hún reglulega. Ég hélt fyrirfram að hún væri ein af þessum uppbyggðu götum. Seinasti spölurinn niður að Hesteyri kom mér enn meir á óvart því þar er gatan snarbrött niður snjóskafl.

Þegar við komum að Hesteyri ákváðum við að finna Læknishúsið en þar er gistiaðstaða og kaffihús. Húsið er ekkert merkt en ég var með GPS punkt á það. Þetta er í frysta skiptið sem ég finn kaffihús eftir GPS miði. Á kaffihúsinu var allt fullt svo við skruppum inn að Stekkeyri þar sem áður var hvalstöð og skoðuðum okkur um. Þegar við komum til baka var pláss fyrir okkur og þarna fengum við þær bestu pönnukökur sem ég hef smakkað.

Það voru ánægðir ferðalangar sem létu mynda sig saman í lok ferðar.

Þessi ferð heppnaðist betur en nokkurt okkar hafði þorað að vona. Öll vonuðum við að veðrið yrði gott en við höfðum ekki hugmyndaflug í fimmdaga endalausa blíðu. Ég hafði varðað leiðina með GPS punktum eftir korti og stóðust þessir punktar í flestum tilvikum með innan við 100m skekkju miðað við göngustíginn. Á þessu voru örfáar undantekningar en þá munaði mest 300m og var um að ræða land þar sem alls staðar var hægt að ganga. Teljum við að við hefðum rambað þetta í hvaða skyggni sem er og eykur það okkur þor til skipulagningar næstu ferðar. Erum við nú þegar farin að huga að því og þegar komin nokkur skörð sem okkur dauðlangar að prófa.

Mér er að takast að hósta úr mér skítnum sem komin var ofaní mig. Röddin smám saman að lagast. Það er hins vegar einkennilegt að ég fann ekki fyrir veikindum í ferðinni nema hvað ég var heldur úthaldsminni seinasta daginn en ég er vön. Þegar heim kom leyfði ég mér hins vegar veikindadag og þá leið mér skyndilega eins og ég væri lasin. Kannski er þetta stundum bara spurning um hugarfar.

Fleiri myndir úr ferðinni má sjá hér.