Hans klaufi og glæpamaðurinn

Núverandi ríkisstjórn virðist um margt mislagðar hendur. Verkefni hennar er risastórt en mér virðist reynsluleysi há henni. Stjórnarandstöðunni tekst með sínum klækjum að þvælast fyrir og láta líta út eins og ástandið í þjóðfélaginu í dag sé núverandi stjórnvöldum að kenna.

Jóhann Hauksson blaðamaður er með tvær greinar í dag sem greina þetta á athyglisverðan hátt, sjá hér og hér.

Þrátt fyrir reynsluleysi og klaufagang núverandi valdhafa er það algerlega kýrskýrt í mínum huga hvort ég vil:

HANS KLAUFA eða GLÆPAMANNINN.

The Terminal

Upplifði nú um helgina að ég væri stödd í myndinni “The Terminal”. Sex klukkutíma seinkunn á flugvél frá Árósum til Kaupmannahafnar leiddi til þess að flugið sem ég átti miða með frá Kaupmannahöfn til Íslands var löngu farið þegar ég lenti á Kastrup, rétt uppúr miðnætti á föstudagskvöld. Líklega var vélin sem ég ætlaði með að lenda á Íslandi um það leyti.

Þar sem ég var með miða keypta á netinu með sitthvoru flugfélaginu harðneitaði SAS að bæta mér þetta á nokkurn hátt. Það var mér sagt strax í Árósum en frekar en að gefast upp lagði ég á mig langa bið við þjónustuborð á Kstrup, til að fullvissa mig um stöðu mína. Þegar öll von var úti um að fá úthlutað hóteli í Kaupmannahöfn, hvað þá nýjum miða heim, var klukkan farin að ganga þrjú um nóttina.

Þá voru góð ráð dýr. Já reyndar mjög dýr. Ég vissi af lausu hótelherbergi sem kostaði ekki alveg uppúr þakinu, það var í miðbæ Kaupmannahafnar. En það var komin nótt og allar lestar hættar að ganga og engar flugrútur eða neitt. Ég reiknaði þetta saman. Taxi á ca 10.000kr, hótelið ekki undir 15.000kr. Líklega væri þetta dæmi á hátt í 30.000kr. Ég þyrfti að mæta snemma á flugvöllinn þannig að ég fengi í mesta lagi 5 tíma svefn, líklega minna. Það gerði 6.000 kr á klukkutímann í rúminu.

Hinn kosturinn var að harka af sér á vellinum. Ég byrjaði á að fá mér göngu yfir að innanlandsfluginu því taskan mín var týnd. Mögulega var hún þar. Þetta var kærkomið tækifæri til að hugsa skýrt. 900m gönguferð hvora leið í snjókomu og skafrenningi um miðja nótt. Auðvitað var allt lokað á innanlandsfluginu. En ég fékk blóðið á hreyfingu og mér leið vel, hugsaði með mér að það væri ekki mikið mál að sitja þessa nótt af mér þarna á flugvellinum. Öllu vön úr útilegum við ýmsar aðstæður, þetta yrði ekki meira mál.

Mest kom mér á óvart hversu margir voru þarna. Eftir á að hyggja tel ég líklegast að þarna hafi margir verið í sömu stöðu og ég því það var alger kaos á Kastrup þetta kvöld. Vegna snjókomu og skítaveðurs var mikið um seinkanir og þar sem margir kaupa flugmiðana sína á netinu eru framhaldsflugin á öðrum miða og þá eru flugfélögin ekki ábyrg fyrir því að maður geti nýtt framhaldsflugin, verði seinkun á því fyrra.

Á flestum bekkjum sat fólk og margir reyndu að sofna í ankannalegum stellingum. Víða lá fólk einnig á gólfinu með yfirhafnir yfir sér. Einstaka var fyrirhyggjusamur með svefnpoka eða einangrunardýnu.

Ég reyndi að lesa en athyglin var úti í móa. Hausinn hékk niður á bringu og stutt í hálsríg. Ég vissi að tíminn milli kl 4 og 6 yrði erfiðastur. Það reyndist rétt. Ég fann mér horn á gólfinu og settist þar, þá gat ég notað vegginn til að styðja höfuðið. Ég náði nokkrum 5 mín dúrum. Þegar mér varð kalt stóð ég upp og gékk rösklega flugstöðina enda á milli. Svo uppgötvaði ég WC í kjallara. Þar var snyrtilegt og hlýtt. Flaug í hug að setjast þar að, en fannst það svona aðeins einum of.

Það var einkennileg upplifun að sjá flugstöðina vakna. Fyrstu flug voru um 6 leytið þannig að strax upp úr 4 fór að lifna yfir, koma inn nýtt fólk með ferðatöskur, biðraðir að myndast við innritunarborðin. Klukkan 6 opnaði upplýsingaborðið og einnig fyrstu skrifstofurnar. Ég gat ekki beðið lengur meða að kanna hvar ég gæti keypt nýjan miða heim. Það var á miðasölu SAS.

Það fór eins og ég óttaðist, ég þurfti bara að kaupa nýjan miða sem kostaði náttúrulega hvítuna úr augunum á mér.

Næsta verkefni var að leita að töskunni. Ég hafði látið breyta innritunni á henni í Árósum þannig að hún var bara tékkuð til Kaupmannahafnar. Því gerði ég ráð fyrir að hún væri á innanlandsfluginu. Þetta gaf mér tækifæri á annarri gönguferð yfir á innanlandsflugið. 900m hvora leið. Nei, þar var hún ekki, allur óskilafarangur var á Terminal 3. Ég aftur þangað. Eftir örlítið hringsól fann ég réttan stað. Þar var fullyrt við mig að taskan væri örugglega á innanlandsfluginu. Ég gat staðhæft að ég væri búin að kanna það. Á endanum var ég tekin trúanleg og taskan fannst.

Það voru gleðilegir endurfundir því nú var ég komin með allt sem mig vantaði, tösku og miða heim.

Þrátt fyrir nánast engan svefn og nokkra setu á hörðum bekkjum og gólfi leið mér bara vel. Gat loksins farið að lesa aftur, nú var það bókin Hyldýpið eftir Stefán Mána. Kláraði hana fyrir flugtak.

Eftir stendur spurningin hvort það borgi sig að bóka miða svona á netinu, seinki flugi og maður missi af því næsta, getur maður orðið alger strandaglópur. Hinn kosturinn er að bóka tengiflug aðeins í gegnum ferðaskrifstofur með tilheyrandi kostnaði. Verður þetta til þess að fólk veigri sér við að notfæra sér netbókanir ef nauðsynlegt er að fljúga með fleiri en einu flugfélagi?

I Denmark

Er i Denmark med danskt lyklabord. Hef thad bara fint. 

I gaer horfdi eg a handboltaleik Denmark – Norge med Dønum i sameiginlegu sjonvarpsrymi her a hotelinu. Svolitid fyndid, Danirnir voru mjøg spenntir, foru alveg af tauginni a lokaminutunni.

Eg horfdi lika a Island spila vid Russana fyrr um daginn. Tharna kom Dani og sagdi: “Islændingene er rigtig gode i håndball”. Eg sagdi bara “Ja” , let sem eg væri dønsk. Svo sagdi hann eitthvad um ad Island hefdi rasskellt Danina og eg sagdi bara aftur “Ja”.

Annar les eg bara bækur a hotelherberginu. Litid annad ad gera svona alein i udlandet.

Godi elskhuginn e. Steinunni Sigurdardottur liggur lesinn
Harmur englanna e. Jon Kalmann er i vinnslu.

Meira um thessar bækur sidar.

Enn er morgunn

Ég lauk nýlega við að lesa bókina Enn er morgunn  eftir Böðvar Guðmundsson. Þetta er með betri bókum sem ég hef lesið, þetta er bók eins og ég vil hafa þær.

Helstu sögupersónurnar eru Þjóðverjinn Jóhannes Kohlhaas og Íslendingurinn Anna Lára Knudsen. Við kynnumst þeim báðum á uppvaxtarárum þeirra, annars vegar í Þýskalandi á tímum uppgangs nasismans og hins vegar á Íslandi á millistríðsárunum. Þegar sögunni vindur fram fléttast örlög þeirra saman og verður á endanum saga stórfjölskylunnar.

Böðvari tekst að gæða persónurnar lífi og trúverðugleika og segja söguna þannig að ég vildi stöðugt vita meira um örlög sögupersónanna. Sagan sem slík er áhugaverð. Lesandinn fær skilning á aðstæðum persónanna og höfðu þær allar samúð mína og skilning. Enda vitnar aðlapersónan Jóhannes oft í prestinn í heimabæ sínum sem sagði að maðurinn væri ekki vondur heldur veiklyndur. Þetta veiklyndi væri eitt mikilvægasta viðfangsefni okkar.

Sagan sem slík er áhugaverð og hélt athygli minni allan tíma. Það er fyrsta krafa sem ég geri til góðrar bókar.

Í sögunni eru einnig margir punktar sem er full ástæða til að gefa nánari gaum og íhuga. Það er næsta krafa sem ég geri til góðrar bókar, þ.e. að til viðbótar góðri dægrastyttingu segi hún mér eitthvað um lífið og tilveruna.

Í bókinni Enn er morgunn eru það nokkur atriði sem höfða mjög sterkt til mín:

1. Í Þýskalandi á millistríðsárunum var erfitt þjóðfélagsástand. Þjóðverjar voru í sárum eftir fyrra stríðið, þungar stríðsskaðabætur, atvinnuleysi og sjálfsmynd þjóðarinnar í molum eftir tapið í fyrri heimsstyrjöldinni. Þessu andrúmslofti er vel lýst í bókinni, hvernig lýðskrum náði hljómgrunni hjá þjóðinni. Fólk vildi heyra það sem hljómaði vel, vildi sterkan leiðtoga sem lagði áherslu á yfirburði þeirra kynstofns en jafnframt lokaði fólk eyrunum fyrir því sem var óþægilegt. Loksins var kominn maður sem vildi berjast og leiða þjóðina út úr þeirri niðurlægingu sem Þýskaland hafði mátti sæta. Hitler lagði áherslu á yfirburði þeirra kynstofns og átti þjóðin að nýta sér þessa yfirburði til að berjast gegn því óréttlæti sem Versalasamningarnir voru. Þegar þessu andrúmslofti er lýst í bókinni sé ég ákveðin líkindi með því sem er að gerast hér hjá okkur í dag í Icesaveumræðunni. Það er kynt undir því að við séum niðurlægð og megum sæta óréttlæti á alþjóðavettvangi, kynt undir tilfinningasemi og fólk heyrir bara það sem það vill heyra, lokar eyrunum fyrir því sem er óþægilegt.
2. Íslenska kunningjaþjóðfélaginu er einnig gerð góð skil í bókinni. Ef þú ert af réttum ættum eða þekkir rétta fólkið þá eru þér allir vegir færir. Óþarfi að skrifa flóknar umsóknir, bara tala við rétta fólkið. Ef einhvern í þessum kreðsum vantar starf, þá er bara búin til góð staða. Slíkt tekur reyndar tíma en það er allt hægt. Þegar Jóhannes er handtekinn af Bretum þá hringir fjölskyldan í lögreglustjórann. Þar endaði kunningjasamfélagið. Lögreglustjórinn réði ekki yfir Bretum.
3. Eins og ég hef þegar minnst á þá er einn þráðurinn í sögunni um veiklyndi okkar mannanna. Við tökum stundum rangar ákvarðanir, ekki vegna þess að við séum vond, heldur vegna þess að við erum veiklynd. Stundum tökum við bara ekki ákvarðanir, heldur bara gerast hlutirnir. Þannig er saga Jóhannesar á vissan hátt og virðist hann oft ekki gerandi í eigin lífi. Samt hefur maður skilning á aðstæðum hans.

Bók þessi fer í hilluna með uppáhaldsbókunum mínum. Þar eru fyrir bækur Böðvars um vesturfarana. Ég hef sagt að ef fólk ætlar bara að lesa eina bók þetta árið þá mæli ég hiklaust með þessari.

Hreyfihugleiðing

Á nýju ári hefur verið lítið um gönguferðir. Fór þó eina göngu fyrsta laugardag á árinu upp Reykjadal ofan Hveragerði og um Ölkelduháls. Í þeirri ferð skelltum við okkur ofan í lækinn og var það mjög notalegt.

Nú viðrar lítt til gönguferða. Dumbungur í dag og snjórinn lætur bíða eftir sér þannig að ekki þýðir að hugsa um skíðin, hvorki göngu né svig.

Það þýðir þó lítt að setjast niður og bíða. Nú verður bara að taka á í inniæfingum, játa á sig tap gegn vigtinni einu sinni enn. Þetta er merkilegt, sama hvað ég hamast í göngum, hlaupum eða inniæfingum, alltaf skulu þessi kíló læðast aftan að mér.

Ég ætla mér að setja trukk í þetta núna. Æfingar flesta daga vikunnar og aðeins að hemja mig í matarræðinu, ekkert svelti samt, það má ekki. Bara að skera niður fitu og sykur.

Saumaklúbburinn er væntanlegur annaðkvöld.  Ætli það verði ekki bara grænmetiskökur?

Sannleiksást forsetans

Í gær skrifaði ég um forsetann og vinsældir. Sú færsla fjallaði einnig um sannleiksást hans sem oft og tíðum tekur á sig ansi sérstæðar myndir.

Í dag birtist á Bloomberg fréttaveitunni umfjöllun um afleiðingar neitunar forsetans. Haft var eftir honum að ekkert alvarlegt myndi gerast í efnahagsmálum þjóðarinnar því samningurinn frá því í sumar milli þjóðanna þriggja myndi vera í gildi.

Þarna fer Ólafur Ragnar enn og aftur frjálslega með sannleikann. Þar sem Bretar og Hollendingar neituðu að skrifa undir þá fyrirvara sem Alþingi setti þá eru engir slíkir samningar í gildi. Vera má að einhverjir deili um þetta atriði en þetta er skilningur íslenskra stjórnvalda eins og kemur fram í fréttinni á Bloomberg þar sem einmitt þetta atriði er haft eftir Einari Karli blaðafulltrúa forsætisráðuneytisins.

Það er vægt til orða tekið að kalla það óheppilegt að forsetinn skuli tjá sig með þessum hætti á alþjóðavettvangi og vera þannig opinberlega í andstöðu við stjórnvöld. Með því að halda þessu fram erum við komin með tvenns konar stefnu í þessu máli, eina á vegum forsetans og eina á vegum stjórnvalda. Þannig komum við Íslendingar út eins og tvíhöfðaþurs

Það er ekki til of mikils mælst að sjálfur forsetinn haldi sig við sannleikann sem í þessu tilviki ætti að vera sama túlkun og stjórnvalda, til vara gæti hann sagt að um þetta séu ekki allir sammála.

Best væri ef hann tjáði sig sem minnst um málið því með því að tjá sig er hann að taka afstöðu og það er ekki hans hlutverk.

Forsetinn og vinsældir

Fyrir tæpu ári var gerð skoðanakönnun á vegum Gallups fyrir RÚV um vinsældir forsetans. Þar kom fram að innan við þriðjungur landsmanna var ánægður með störf forsetans.

Mánudaginn 11. jan sl. var birt í Fréttablaðinu skoðanakönnun um störf forsetans og þá töldu 64,5% að hann hefði staðið sig vel í starfi.

Þessar kannanir sýna vel gullfiskaminni kjósenda.

Á tímum útrásarinnar fór forsetinn víða og lofaði íslensku útrásarvíkingana og hæfileika þeirra. Hæfileikarnir væru arfur víkinganna byggður á frumkvæði og áræði. Þjóðernishyggjan skein í gegn. Tilgangurinn helgaði meðalið í þessum áróðri forsetans og virtist aukaatriði hvort allur málflutningurinn væri byggður á staðreyndum. Hann sagði það sem hljómaði vel.

Eftir hrun átti þessi söguskýring lítt upp á pallborðið. Þá hljómaði þetta ekki eins vel.

Eftir að forsetinn neitaði undirritun Icesave laganna hefur hann farið mikinn í erlendum fjölmiðlum. Í viðtali á BBC lét hann skína í að hér væri virkt lýðræði fólksins, annað en í Bretlandi. Hann beinlínis gerði lítið úr lýðræði í Bretlandi miðað við hvernig það væri hér. Staðreyndin er sú að hér er fulltrúalýðræði á Alþingi og Bretar hafa sitt fulltrúalýðræði. Forsetinn gaf sterklega í skyn að þjóðaratkvæðagreiðslur væru hér um ýmis mál, annað en í Bretlandi.

Þarna sagði forsetinn það sem hljómaði betur, sannleikurinn var ekki aðalatriðið, tilgangurinn helgaði meðalið.

Daginn eftir viðtalið á BBC fór forsetinn mikinn á Bloomberg fréttaveitunni og réðist á greiningarfyrirtækið Fitch rating fyrir að lækka lánshæfismat Íslendinga eftir ákvörðun hans um að skrifa ekki undir Icasave lögin. M.a. gagnrýndi hann fyrirtækið fyrir að hafa trúað að Íslendingar væru snjallir viðskiptamenn á tímum útrásarinnar, einmitt það sem Ólafur Ragnar sjálfur hélt fram.

Þessi gagnrýni forsetans fór vel í landann. Loksins þorði einhver að segja eitthvað. Töffaraskapurinn hreif en sannleiksástinn gufaði upp. Það sem hjómar vel féll í kramið, algerlega burtséð frá því hvað var á bakvið.

Af fræðimönnum er ætlast til að þeir haldi sig við staðreyndir og færi ekki í stílinn. Oft er talað um Ólaf Ragnar sem fræðimann en það er eitt að hafa þekkingu og annað að kunna að nota hana.

Framkoma Ólafs Ragnars í erlendum fjölmiðlum undanfarið er alveg í stíl við framkomu og gerðir hans á útrásartímanum. Segir það sem hljómar vel og er til vinsælda fallið á heimavelli. Sannleika og trúverðugleika ýtt til hliðar.

Slíkt er vel til stundarvinsælda fallið en jafnvíst að þær vinsældir dvíni þegar fólki verður ljóst hvað að býr að baki.

PR og svartar spár

Á vormánuðum 2008 og einnig um sumarið fengu íslensk stjórnvöld ýmis varúðarmerki um að efnahagslíf landsins væri mögulega að sigla í strand. Viðbrögð þeirra voru að fara í víking og kynna bankana, koma umheiminum í skilning um að hér væri allt í himnalagi, bankarnir stæðu styrkum fótum.

Þetta snerist fyrst og fremst um góða kynningu. Eftir á að hyggja virðast ráðamenn ekki hafa trúað að hlutirnir gætu þróast á þann veg sem þeir á endanum gerðu. Íslensk bjartsýni og “þetta reddast” viðhorfið réði ríkjum. Litið var á varnaðarorð sem bárust sem hræðsluáróður og slíkum skýrslum jafnvel stungið undir stól.

Spárnar voru svo svartar að það var of erfitt að horfast í augu við þær.

Síðan hafa stjórnvöld verið gagnrýnd fyrir að leyna almenningi þessum svörtu spám og sinna í litlu viðbrögðum við þeim.

Nú koma víða fram svartar spár um hvað geti gerst ef við höfnum Icesave ríkisábyrgðinni í þjóðaratkvæði. Nú er það kallað hræðsluáróður sem við ættum ekki að hlusta á. Í seinustu viku var mikið talað um að málið væri að við þyrftum að kynna málstað okkar betur erlendis. Aftur á þetta að snúast um kynningu.

Það einkennilega er að nú vilja stjórnvöld aðgerðir, þ.e. klára Icesave og hafa kynnt fyrir almenningi hvað mögulega bíði okkar ef við höfnum þeirri leið. Almenningur kallar það hræðsluáróður og neitar að horfast í augu við þessar drungalegu spár ef marka má skoðanakannanir.

Hversu ískaldar og drungalegar spár um framtíðina eru þá ber okkur að hlusta, það ætti reynslan að kenna okkur. Það er dýrt að skella skollaeyrum við því og halda að þetta snúist um PR.

Við höfum einu sinni gert þau mistök og það væri ófyrirgefanlegt að gera þau aftur.

Munurinn er bara sá að ef Icesave verður fellt í þjóðaratkvæðagreiðslu þá er það almenningur sem ber ábyrgðina. Í því tilviki væri ekki hægt að kenna stjórnvöldum um.

Telur Lipietz að við stöndum utan EES?

Frakkanum Alain Lipietz tókst að hrista upp í þjóðinni í þættinum Silfri Egils í gær. Ég verð að viðurkenna að þó mig langi mikið til að trúa orðum hans um að okkur beri engin skylda til að greiða þennan óskapnað þá fyllist ég eigi að síður tortryggni þegar svona bjargvættur birtist 14 mánuðum eftir að við undirrituðum að okkur bæri að greiða þetta og að við ætluðum að semja um greiðslu.

Í dag komu upp efasemdir um að hann gerði sér grein fyrir að um útibú Landsbankans í Bretlandi væri að ræða en ekki dótturfélag. Þeim efasemdum var eytt í fréttum sjónvarps í kvöld.

Í viðtalinu við Lipietz talaði hann um að bankinn sem ætti útibúið væri utan ESB (sjá á síðu ruv.is, tími: 14:24). Vissulega erum við utan ESB en við erum í Evrópska efnahagssvæðinu og ég hef skilið þetta mál svo að um það gildi það sama og ef við værum í ESB.

Getur verið að misskilningurinn liggi þarna? Að Lipietz telji okkur vera utan við það svæði sem þetta regluverk nær yfir og því beri fjármálaeftirlit Breta meiri ábyrgð?

Í kvöldfréttum sjónvarps var hann ekki spurður um þetta. Það þótti mér miður því þetta er höfuðatriði og það er óþolandi að umræðan sé mögulega afvegaleidd af þessum sökum.

Nóg er nú samt.

Við borgum – eða ekki

Þegar forsetinn tilkynnti þjóðinni að hann skrifaði ekki undir Icesave lögin birtust erlendis fréttir um að Íslendingar ætluðu sér ekki að borga. Orka ríksisstjórnarinnar fyrstu dagana á eftir fór í að leiðrétta þann (mis)skilning. Stjórnarandstaðan og Indefence sögðu einnig að ekki stæði annað til en að borga.

Nú seinustu daga hefur þungi umræðunnar færst í þá átt að okkur beri alls ekki skylda til að borga. Þátturinn Silfur Egils í dag réri æði þungum árum í þá átt.

Ég er bara alls ekki viss um að skilningur erlendra fjölmiðla á þriðjudaginn hafi verið svo fjarri lagi.